سده جشن پيدايش آتش

http://www.dusharm.persianblog.ir

سده به معني آتش كشنده و شعله بلند است و جشن سده جشن پيدايش آتش است که در صد روز پس از پايان تابستان يا صد شب و روز به نوروز مانده برگزار می شود. ایرانیان باستان سال را به دو فصل تقسیم مي‌كردند.تابستان كه در اولین روز فروردين ماه آغاز و آخرين روز مهر ماه تمام می شد و زمستان که از آغاز آبان ماه شروع مي‌شد و تا پايان اسفندبه طول مي‌انجاميد.
بيشترين پژوهشگران نام سده را برگرفته از «صد» مي دانند. ابوريحان بيروني مي نويسد: «سده يعني صد و آن يادگار اردشير بابكان است و در علت و سبب اين جشن گفته اند كه هرگاه روزها و شب ها را جداگانه بشمارند، ميان آن و آخر سال عدد صد به دست مي آيد و برخي گويند علت اين است كه در اين روز زادگان كيومرث، پدر نخستين، درست صد تن شدند و يكي از خود را بر همه پادشاه گردانيدند.» و برخي نيز معتقدند كه در اين روز فرزندان مشي و مشيانه به صدر رسيدند و نيز آمده است: «شمار فرزندان آدم ابوالبشر در اين روز به صد رسيد.»

http://www.dusharm.persianblog.ir


در روايت ديگري در كتاب آيين ها و جشن هاي كهن در ايران امروز آمده است واژه سده از فارسي كهن به معني پيدايش و آشكار شدن آمده و آن را برگزاري مراسمي به مناسبت چهلمين روز تولد خورشيد (يلدا) دانسته اند.
از نظر تاريخي اين جشن به هوشنگ شاه نسبت داده می شود. در شاهنامه آمده است كه روزي هوشنگ شاه با همراهانش در كوهي مي‌رفتند ناگهان چيزي دراز، تيره تن، و سياه رنگ ديد كه ماري بود و هوشنگ سنگي را به سوي مار پرتاب كرد تا آن را بكشد. سنگ به سنگ ديگري برخورد كرد و چون هر دو سنگ چخماق بودند، فروغ (جرقه‌اي) پديدار شد، به بوته گرفت و مار فرار كرد. هوشنگ شاه از این اتفاق شادمان شد و خداوند را نيايش كرد كه راز آتش را به او آشكار كرده است. از همان هنگام آتش را قبله قرار داد، آن روز را جشن اعلام كرد و اين سنت تا امروز برجاست.
در آئین زرتشت اين جشن به ياد آورنده اهميت نور، آتش و انرژي است. نوري كه از خداوند جداست و از خداوند جدا هم نيست.

http://www.dusharm.persianblog.ir


در ايران باستان، و در ميان زرتشتيان ايران، اين جشن نزديك غروب آفتاب، با آتش افروزي آغاز مي‌شد و امروز هم با همان سنت كوه‌هايي از بوته و خار و هيزم در بيرون شهر فراهم شده، در حالي كه موبدان لاله به دست اوستا زمزمه مي‌كنند، بوته‌ها را روشن كرده و مردمي كه در آن جا گردهم آمده اند، نماز آتش نيايش خوانده، و سپس دست يكديگر را گرفته به دور آتش مي‌چرخند، شادي و پايكوبي مي‌كنند.
در عصر حاضر در مازندران، كردستان، لرستان و سيستان و بلوچستان؛ روستائيان و كشاورزان و چوپانان و چادرنشينان نزديك غروب يكي از روزهاي زمستان (آغاز نيمه يا پايان زمستان) روي پشت بام، دامنه كوه، نزديك زيارتگاه، كنار چراگاه و يا كشتزار آتشي برپا کرده و بنا بر سنتي كهن دور آن جمع می شوند و بدون آنكه نام جشن سده بر آن نهند، این روز را گرامی می دارند.
در تهران، یزد، اصفهان و شیراز نیز این جشن توسط انجمن های زرتشتیان برگزار می شود و زرتشتیان وعلاقمندان به جشن های ایرانی در آن روز گردهم می آیند.
در كرمان اما،جشن سده يا سده سوزي در بين تمامي اقشار مردم كرمان از مسلمان و زرتشتي و كليمي رواج دارد و همه ساله در دهم بهمن ماه برگزار مي شود.

/ 2 نظر / 14 بازدید
maryam

سلام و درود بی پايان / می بينم که هم چنان به رسالت مهم که در نظر داری وفاداري / آتش اهورايی هميشه روشنگر قلب و راه زندگیت باشه و تو رو از اهريمن حفظ کنه / در پناه اورمزد شاد باش / شاد زی / مهر افزون